İzale-i Şuyu (Ortaklığın Giderilmesi Davası)

İzale-i şuyu

İzale-i şuyu, taşınmaza ortak mülkiyet olarak sahip olan hissedarların mallarının aynen paylaştırılması veya mahkeme tarafından satılarak bedellerinin hissedarlar arasında payları oranında paylaştırılmasıdır. Medeni Kanun madde 628’e göre; paylaşım aynen mümkün olmuyorsa mahkemece satılarak bedeller taksim edilir. İzale-i şuyu davasının temel amacı, ortaklar arasındaki anlaşmazlıkları mahkeme yoluyla çözmek ve ortaklığın giderilerek uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıdır. Mevzu bahis taşınmaz bölünebilir bir nitelikte ise aynen taksim edilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus şudur ki: Eğer taşınmaz bölündüğünde ciddi derecede bir değer kaybına uğruyorsa bölünerek paylaştırılamaz. Bölünebilir nitelikte olmaması halinde ise; taşınmaz, mahkemece açık arttırma yoluyla satılır.

Bu Davada Davacı ve Davalı Kimdir?

İzale-i şuyu davasını, bir ortak veya birkaç ortak bir araya gelerek açabilirler. Davayı tek bir ortak açtıysa geri kalan bütün ortaklar davalı sıfatındadır. Davayı birden fazla ortağın açtığı durumda, kendileri dışındaki bütün ortaklar davalı sıfatına haiz olur.

Paydaşlardan Biri Ölmüşse Ne Olur?

Bu durumda mirasçılar, mirasçılık belgesi alarak davaya katılabilirler. Mirasçılar da mirasbırakandan geriye kalan mal üzerindeki izale-i şuyu davasını diğer tüm mirasçılara karşı açmalıdır. Diğer mirasçılar davaya dahil olmadan bu davaya devam  edilemez.

İzale-i Şuyu Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme Nedir?

Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise; ortaklığın giderilmesi davası hangi taşınmaz için açılıyorsa o taşınmazın il veya ilçesinde bulunan sulh hukuk mahkemesidir.

İzale-i Şuyu Davasını Kimler Açabilir?

Ortaklardan her biri ayrı ayrı açabileceği gibi, birkaç ortak bir araya gelerek diğer ortaklara karşı da açabilir. Davalı durumunda olan ortakların da davacılar gibi talepte bulunma hakları vardır.

Aynen Taksim Şeklinde Ortaklığın Giderilmesi

Taraflar malı nasıl taksim edeceklerine aralarında anlaşarak, dava sırasında bu anlaşmayı hakime bildirebilirler. Hakim, bu anlaşma ile ortaklığın giderilmesine karar verebilir. Lakin taraflar aralarında anlaşma sağlayamazlarsa, ya satış gerçekleşecektir ya da aynen taksim yoluyla paydaşlık ortadan kalkacaktır. Aynen taksim yoluyla paylaşma mümkün olduğunda, bölünen parçaların değeri birbirine eşit değilse değeri eksik olan parça yerine para eklenerek denkleştirme sağlanır.

Satış Yapılması Şeklinde Ortaklığın Giderilmesi

Taşınmazın aynen paylaştırılmasının mümkün olmadığı durumlarda, satış yapılması yoluna başvurulur. Gerçekleştirilen bu satış açık arttırma yoluyla olmalıdır.

Satış Ortaklar Arasında Yapılabilir Mi?

Tüm paydaşlar bir araya gelip oybirliğiyle anlaşarak, satışın ortaklar arasında yapılmasını kararlaştırabilirler.

İzale-i Şuyu İhalesi Nasıl Yapılır?

Öncelikle mahkeme, taşınmazın aynen taksim edilip edilmeyeceğini tespit etmek için keşif yapar. Aynen taksimin olanaksız olduğunu tespit ettikten sonra satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verir. Hakim ayrıca satışın, ortaklar arasında mı yoksa aleni bir şekilde mi yapılacağına karar verir.

Bir satış memuru atanır. Taşınmazın değeri mahkemece belirlenmiş olsa dahi satış memuru tekrar bir kıymet takdir etmek ve bilirkişi raporu sunmak  zorundadır. Bu raporu ilgililere tebliğ etmek zorundadır. Satış memuru, kıymet takdiri yaptıktan 2 yıl geçmesine rağmen satış gerçekleşmezse ve değerde değişiklik olması mümkünse yeniden bir kıymet takdiri yapıp bilirkişi raporu kişilere tebliğ edilmelidir.

Satış memuru satış ilanını İcra İflas Kanunu 114-125-126 hükümlerine uygun bir şekilde hazırlayıp ilan ettirmelidir. (İlan, satış gününden en az 1 ay önce yapılmalıdır. Satış ilanı bütün ortaklara, irtifa hakkı sahiplerine ve ipotek ve haciz alacaklılarına ayrı ayrı tebliğ edilmelidir. Adresinde bulunamayan paydaşın adresi, adres soruşturmasında da bulunamazsa  gazete yoluyla ilan yapılır.

Satış işlemine tayin edilen saatte başlanır.

İcra İflas Kanunu 124 uyarınca tahmini kıymetin %20’sini peşin olarak veren veya milli bir bankanın bu miktardaki teminat mektubunu tevdi eden kişiler ihaleye katılabilir. Mevzubahis mal üzerinde hakkı olan kişinin bu maldaki hissesi tahmin edilen kıymetin %20’nin üzerinde ise teminat vermesine gerek yoktur.

İhale üzerinde kalan kişi ile bir önceki arttıranın tutanağı imzalamaları şarttır.

İlanda gösterilen saatin bitiminde başka artıran yoksa tellal 3 kez bağırır. Ve fazlaya talep olmadığı anlaşıldığında ihale biter.

– İhaleyi alan kişinin adı yazılıp satış memurları,telal ve ihale edilen kişi ve bundan bir önce pey süren kişi taraflarınca imzalanır.

Birinci açık artırmada satış, tahmini kıymetin %60’ını bulması durumunda mümkündür. Bu miktar elde edilemezsa 10 gün sonra ikinci artırma yapılır. Bu artırma sonunda tahmini kıymetin %40’ını bulursa satış yapılır. Bulamazsa ikinci satış düşer.

Malın ilk alıcısı olan kişi ihale bedelini süresinde ödemediği durumda, satış memuru bir önceki artırana belirtilen pey üzerinden taşınmazı alıp almayacağını sorar ve 3 gün içerisinde cevap vermesini ister. 3 gün içinde kabul ederse ihale o kişiye kalır. Talep halinde bedel için 20 günlük süre verilebilir. Eğer bu kişi almak istemezse, 3 günlük süre içinde cevap vermezse veya tebligat yapılamazsa satış memuru tarafından satıştan 7 gün önce ilan çıkarılır.

İki İhale Arasındaki Farktan ve Diğer Zararlardan Kim Sorumludur?

İlk alıcı iki ihale arasındaki farktan ve ayrıca diğer zararlardan sorumludur. Verilen teminat bunları karşılıyorsa bundan, eğer karşılamıyorsa icra yoluyla ilk alıcıdan tahsil olunur.

ALEYNA ÇATTIN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir