İşçilerin Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Ulusal bayram günleri ve genel tatil günü ücreti hesabı iş hukuku alacak davaları arasında karşımıza çıkan en önemli konulardan biridir. İşçi alacak davalarında, mahkemeleri en fazla meşgul eden uyuşmazlıklardandır. Bilhassa işçinin ulusal bayram ve tatil günlerinde çalışmadığı halde aldığı ücret ile çalışması karşılığında aldığı ücretin nasıl hesaplanacağı, fazla çalışma sayılıp sayılmayacağı, ikame izin verilip verilmeyeceği gibi durumlar işçi- işveren ilişkisinde sıklıkla karşımıza çıkan meselelerdendir.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun madde 2’de, genel tatil günlerinin, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü olduğu belirlenmiştir. (Genel Tatil Günleri:1Ocak; 1Mayıs, 19 Mayıs, 23 Nisan, 15 Temmuz, 30 Ağustos ve Arife günü saat 13.00 itibariyle başlayan üç buçuk günlük Ramazan Bayramı ve Arife günü saat 13.00- dört buçuk günlük Kurban Bayramı)

(Ulusal bayram günü ise 28 Ekim saat 13.00 itibariyle başlayan 29 Ekim günü devam eden toplam bir buçuk gündür). 29 Ekim, hem özel işyerleri için hem de resmi kuruluşlar için tatil günüdür ve  bu günde tüm işyerlerinin zorunlu olarak kapatılması gerekir. Nitelikleri gereği kesintisiz göreve devam etmesi gereken kuruluşların özel yasalarındaki hükümler değişiklik gösterebilir.

Resmi ve dini bayramlar ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Gününde resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir. Bu günlerde özel işyerlerinin tatil edilmesi mecburiyeti yoktur.

 4857 sayılı İş Kanununca  ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayla ilgili sözleşmede  bu konuda hüküm yoksa, çalışma için işçinin onayının alınmasını gerekli kılmıştır. Ve böylece işçi buna onay vermediyse bu günlerde çalışmaya zorlanamaz.

İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmaması halinde normal ücret ödenmelidir. İşçi ayrıca bu günlerde çalışmış ise, çalıştığı bu günler için ilave bir gün ücrete daha hak kazanacaktır. Örneğin; işçinin aldığı günlük ücret 300 TL olsun. İşçi çalışmasa da o günün ücretini alır ayrıca işçi 1 Mayıs’ta çalışırsa,  o gün için ayrıca 300 TL’ye daha hak kazanmış olur.

İşçinin, ulusal bayram ve tatil gününde çalıştırılması durumunda almaya hak kazandığı ücret, 4857 İş  Kanunu’nun “Genel Tatil Ücreti” başlıklı 47. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, kanun kapsamına dahil olan iş yerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilmiş olan günlerde çalışmasalar dahi o günün ücretleri tam olarak ödenir. Tatil yapmayarak çalıştıkları durumda ise ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretinin ödeneceği şeklinde düzenlenmiştir. Yargıtayın yerleşik içtihatlarına göre de bu durum böyledir.

İşçinin Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde Çalıştığı Nasıl İspatlanır?

UGBT günlerinde, kural olarak işçiler çalışmaz. Lakin daha fazla ücret almak isteyen işçilerin  dilerlerse veya ya da iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesindeki özel bir hüküm bulunması nedeniyle bu günlerde de çalışmaları mümkündür. Burada aklımıza gelecek ilk soru şudur: Bu günlerde çalışan işçilerin alacağı ücret kim tarafından ne şekilde ispatlanır? İlk olarak bilinmesi gereken şudur ki eğer işçi bu günlerde çalıştığını iddia ediyorsa, çalıştığının ispat yükü işçinin üzerindedir. Asıl ispat şartı imzalı işe giriş-çıkış yani puantaj kayıtları, parmak okuma sistemi ve kart basma kayıtlarıdır. İşin teorik kısmı böyle olsa da uygulamaya baktığımızda birçok iş yerinde bu kayıtların bulunmadığı aşikardır. Peki ya bu kayıtlara ulaşamıyorsak o zaman hangi ispat yollarına başvurmamız gerekir? Bu durumda tanık beyanları dinletilmesi yoluna başvurulabilir. Fakat tanıkların şu koşullara uymaları gerekir:

-Tanıklar ve davacı işçi aynı dönemde çalışmış olmalıdır.

-Mevzu bahis işyerindeki çalışma düzenini bilmeyen veyahut bilmesi de muhtemel olmayan tanıkların beyanları gözetilmez.

Aynı İşverene Karşı Açılan Davalarda Tanıklar Birbirlerine Şahitlik Edebilir Mi?

Bu konuda işyerinin özelliği ve yapılan işin niteliği de dikkate alınarak tanık beyanları mahkeme tarafından takdir edilecektir.

Eğer imzalı ücret bordrolarında, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri için ödeme yapıldığına dair bir kayıt varsa, işçinin daha fazla çalıştığını ileri sürmesi mümkün olmayacaktır. İşçinin alması gereken ücretin bordroda görünenden daha fazla olduğuna dair bir kayıt bulunduğu durumlarda, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların Yazılı Ve İhtizari Bir Kayıt Taşımaması Durumunda İspat Mümkün Müdür?

Bu durumda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yapıldığını yazılı delille ispatlaması mümkündür.

Bütün bunları özetleyecek olursak ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ispatında öncelikle bakılacak olan işe giriş-çıkış kayıtlarıdır. Bu kayıtların bulunmaması halinde ise işçi, tanık beyanlarıyla bunu ispatlayabilir. Ücret bordrolarının imzalı olduğu durumlarda, Ulusal Bayram ve Tatil günleri ilave ücretleri burada yer alıyorsa ancak ve ancak yazılı delille ispat gerekir.

İşverenler Bu Ücreti Ödediğini En Kolay Nasıl İspatlar?

Eğer işverenler ücret bordrolarını işçilere imzalatırlarsa ve ücret bordrolarında da bu günlere ilişkin ücretin ödendiğine yer verirlerse bu durum işverenlerin yararına olur.

Ödenmeyen Ücretin Yaptırımı Ne Olur?

İşveren işçiye vereceği ücreti eksik ödemişse ya da ödememişse idari para cezasına tabi tutulur.

Eğer imzalı ücret bordrolarında, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri için ödeme yapıldığına dair bir kayıt varsa, işçinin daha fazla çalıştığını ileri sürmesi mümkün olmayacaktır. İşçinin alması gereken ücretin bordroda görünenden daha fazla olduğuna dair bir kayıt bulunduğu durumlarda, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların Yazılı Ve İhtizari Bir Kayıt Taşımaması Durumunda İspat Mümkün Müdür?


Bu durumda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yapıldığını yazılı delille ispatlaması mümkündür.
Bütün bunları özetleyecek olursak ulusal bayram ve genel tatil günlerinin ispatında öncelikle bakılacak olan işe giriş-çıkış kayıtlarıdır. Bu kayıtların bulunmaması halinde ise işçi, tanık beyanlarıyla bunu ispatlayabilir. Ücret bordrolarının imzalı olduğu durumlarda, Ulusal Bayram ve Tatil günleri ilave ücretleri burada yer alıyorsa ancak ve ancak yazılı delille ispat gerekir.

İşverenler Bu Ücreti Ödediğini En Kolay Nasıl İspatlar?

Eğer işverenler ücret bordrolarını işçilere imzalatırlarsa ve ücret bordrolarında da bu günlere ilişkin ücretin ödendiğine yer verirlerse bu durum işverenlerin yararına olur.
Ödenmeyen Ücretin Yaptırımı Ne Olur?
İşveren işçiye vereceği ücreti eksik ödemişse ya da ödememişse idari para cezasına tabi tutulur.

ALEYNA ÇATTIN

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir